ND - Nhà thơ Lê Anh Xuân (1940-1968) tên thật là Ca Lê Hiến, quê Châu Thành, Bến Tre. Các tác phẩm thơ: Tiếng gà gáy (1965), Nguyễn Văn Trỗi (trường ca, 1968), Hoa dừa (1971), Tuyển thơ Lê Anh Xuân (1981)... Tác phẩm cuối cùng của Lê Anh Xuân là bài Dáng đứng Việt Nam viết năm 1968. Lê Anh Xuân được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001.
Trở về quê nội
Ôi quê hương xanh biếc bóng dừa Có ngờ đâu hôm nay ta trở lại Quê hương ta tất cả vẫn còn đây Dù người thân đã ngã xuống đất này Ta lại gặp những mặt người ta yêu biết mấy
Ta nhìn, ta ngắm, ta say Ta run run nắm những bàn tay Thương nhớ dồn trong tay ta nóng bỏng.
Ðây rồi đoạn đường xưa Nơi ta vẫn thường đi trong mộng Kẽo kẹt nhà ai tiếng võng trưa Ầu ơ... thương nhớ lắm Ơi những bông trang trắng, những bông trang hồng
Như tấm lòng em trong trắng thủy hung Như trái tim em đẹp màu đỏ thắm Con sông nhỏ tuổi thơ ta đã tắm Vẫn còn đây nước chẳng đổi dòng Hoa lục bình tím cả bờ sông.
Mẹ lưng còng tóc bạc Ngậm ngùi kể chuyện ta nghe Tám em bé chết vì bom xăng đặc Trên đường đi học trở về Giặc giết mười người trong một ấp Bà con khiêng xác chất đầy ghe Chở lên Bến Tre đấu tranh với giặc Làng ta mấy lần bom dội nát Dừa ngã ngổn ngang, xơ xác bờ tre, Mẹ dựng tạm mái lều che mưa che gió.
Ta có ngờ đâu mái lều của mẹ Dưới lớp đất kia ngọn lửa vẫn còn Mẹ ta tần tảo sớm hôm Nuôi các anh ta dưới hầm bí mật Cả đời mẹ hy sinh gan góc Hai mươi năm giữ đất, giữ làng Ôi mẹ là bà mẹ miền Nam.
Ta có ngờ đâu em ta đấy Dưới mái lều kia em đã lớn lên Em đẹp lắm như mùa xuân bừng dậy Súng trên vai cũng đẹp như em Em ơi! Sao tóc em thơm vậy Hay em vừa đi qua vườn sầu riêng? Ta yêu giọng em cười trong trẻo Ngọt ngào như nước dừa xiêm Yêu dáng em đi qua cầu tre lắt lẻo Dịu dàng như những nàng tiên Em là du kích, em là giao liên Em chính là quê hương ta đó Mười một năm rồi ta nhớ, ta thương Ðêm đầu tiên ta ngủ giữa quê hương Sao thấy lòng ấm lạ Dù ngoài trời tầm tã mưa tuôn Tiếng đại bác gầm rung vách lá Ôi quê hương ta đẹp quá! Dù trên đường còn những hố bom Dù áo em vẫn còn mảnh vá Chỉ có trái tim chung thủy, sắt son Và khẩu súng trong tay cháy bỏng căm hờn.
9-1965
........................................
Dáng đứng Việt Nam
Anh ngã xuống đường băng Tân Sơn Nhứt Nhưng Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng Và Anh chết trong khi đang đứng bắn Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng.
Chợt thấy Anh, giặc hốt hoảng xin hàng Có thằng sụp xuống chân Anh tránh đạn Bởi Anh chết rồi, nhưng lòng dũng cảm Vẫn đứng đàng hoàng nổ súng tiến công.
Anh tên gì hỡi Anh yêu quý Anh vẫn đứng lặng im như bức tường đồng Như đôi dép dưới chân Anh giẫm lên bao xác Mỹ Mà vẫn một màu bình dị, sáng trong.
Không một tấm hình, không dòng địa chỉ Anh chẳng để lại gì cho Anh trước lúc lên đường Chỉ để lại cái dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ: Anh là chiến sĩ Giải phóng quân.
Tên Anh đã thành tên đất nước Ôi anh Giải phóng quân! Từ dáng đứng của Anh giữa đường băng Tân Sơn Nhứt Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân.
3-1968
